上(あ)げる (ageru)
~上げる — ทำ...จนเสร็จสมบูรณ์
รูปแบบ
-
動詞ます形の語幹 + 上げるก้านรูปますของคำกริยา + 上げる (เช่น 書き上げる, 作り上げる, 磨き上げる)
สิ่งที่เพิ่มเข้ามา
เทียบ 書く (เขียน) กับ 書き上げる (เขียนจนเสร็จ) 上げる เพิ่มความหมายว่าทำจนครบถ้วนและได้ชิ้นงานสำเร็จ ถ้าใช้ ~終わる จะบอกแค่ว่าการกระทำจบลง แต่ ~上げる ให้ความรู้สึกว่าทำอย่างพิถีพิถันและทำเสร็จจริง ๆ
คำกริยาที่ใช้ได้
ใช้กับคำกริยาที่สร้างหรือผลิตสิ่งของ เช่น 書く, 作る, 仕立てる, 仕上げる, 磨く, 織る เป็นคำประสมที่ตายตัว จึงควรเรียนแต่ละคำเป็นคำศัพท์ (書き上げる, 作り上げる, 磨き上げる, 育て上げる) ไม่ใช่สร้างคำใหม่ได้อย่างอิสระ
บริบทที่เหมาะ
เหมาะกับคนที่ทุ่มเทจนงานชิ้นหนึ่งสำเร็จ เช่น รายงาน งานฝีมือ หรือทักษะ มักใช้ในรูปอดีตเพื่อรายงานความสำเร็จ ข้อควรระวังคือ 上げる เป็นกริยากรรมตรง ผู้ทำเป็นประธาน และสิ่งที่ทำเสร็จจะตามด้วย を
ตัวอย่าง
-
レポートを書(か)き上(あ)げました。
Repōto o kakiagemashita.
ฉันเขียนรายงานเสร็จแล้ว
書く → 書き + 上げる: เขียนรายงานจนจบ
-
職人(しょくにん)が一年(いちねん)かけて、この家具(かぐ)を作(つく)り上(あ)げた。
Shokunin ga ichinen kakete, kono kagu o tsukuriageta.
ช่างฝีมือใช้เวลาหนึ่งปีทำเฟอร์นิเจอร์ชิ้นนี้จนสำเร็จ
ระยะเวลายาวนาน (一年かけて) เข้ากับความหมายของการทำอย่างพิถีพิถันจนเสร็จ
-
彼女(かのじょ)は古(ふる)い車(くるま)をぴかぴかに磨(みが)き上(あ)げた。
Kanojo wa furui kuruma o pikapika ni migakiageta.
เธอขัดรถเก่าคันนั้นจนเงาวับ
ผลลัพธ์บอกด้วย ぴかぴかに: ขัดจนเงาเป็นประกาย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ต่อกับก้านรูปます (書き上げる) ไม่ใช่รูปて และอย่าสับสนกับ 上がる (ขึ้น / เสร็จเอง) เช่นใน 出来上がる
- เป็นคำประสมตายตัว ไม่ใช่ทุกคำกริยาจะใช้กับ 上げる ได้ จึงควรเช็กเป็นคำ ๆ (เช่น 食べ上げる ไม่เป็นธรรมชาติ)
จุดไวยากรณ์อื่น ๆ
- 合(あ)う ~合う — ทำ...ซึ่งกันและกัน; เข้ากัน, เหมาะ
- だらけ ~だらけ — เต็มไปด้วย..., เลอะ... (สิ่งที่ไม่ดี)
- がち ~がち — มักจะ... (ส่วนมากเป็นเรื่องไม่ดี)
- がたい ~がたい — ...ยาก
- 気味(ぎみ) ~気味 — ค่อนข้าง..., ออกอาการ...
- かける ~かける — ทำค้างไว้, ทำไปครึ่งหนึ่ง
- 切(き)れない ~切れない — ทำ...ไม่หมด, ...ไม่ได้เต็มที่
- 切(き)る ~切る — ทำ...จนหมด, จนถึงที่สุด
- 込(こ)む ~込む — เข้าไปใน, แน่น/คับคั่ง, ทำ ~ อย่างลึกซึ้ง
- 向(む)け ~向け — สำหรับ ~, มุ่งเป้าไปที่ ~
- 向(む)き ~向き — เหมาะกับ ~, หันไปทาง ~
- 直(なお)す ~直す — ทำ ~ ใหม่อีกครั้ง
- っぱなし ~っぱなし — ปล่อยทิ้งไว้อย่างนั้น
- っぽい ~っぽい — ออก ~ / มักจะ ~
- たて ~たて — “เพิ่ง ~ มาสด ๆ / เพิ่งทำเสร็จ”
- 的(てき) ~的 — “-like / -al” (ทำให้เป็นคำคุณศัพท์)
- 通(とお)す ~通す — “ทำ ~ จนตลอด”
- あまり あまりの~に — ...เสียจน...
ฝึกเรื่องนี้ในแอป
Mainichi JLPT เปลี่ยนจุดไวยากรณ์เหล่านี้เป็นควิซรายวันและมาตรวัดความพร้อม — ฟรี 100% ไม่ต้องสมัคร