てしょうがない・てしかたがない (te shou ga nai/te shikata ga nai)
~てしょうがない/~てしかたがない — “không kìm được ~ / ~ không chịu nổi”
Mẫu câu
-
動詞たい形(〜たくて)/い形容詞くて + しょうがない~たくて / tính từ い くて + しょうがない (会いたくてしょうがない, 痛くてしょうがない) -
動詞て形/な形容詞で + しかたがないthể て / tính từ な で + しかたがない (気になってしかたがない)
Ý nghĩa và cách nối
しょうがない và しかたがない nghĩa là “không còn cách nào”, và với thể て chúng mô tả một cảm xúc không thể kiềm chế. Gắn vào thể て của từ chỉ cảm xúc hoặc cảm giác: 会いたくて, 痛くて, 気になって.
Những gì có thể đứng trước
Hợp với từ chỉ cảm xúc hoặc cơ thể: 会いたい, 欲しい, 眠い, 痛い, 心配だ, 気になる. Nói về cảm xúc của chính người nói. Với ngôi thứ ba, hãy thêm ~ようだ hoặc ~らしい.
Các cách nói tương tự
~てたまらない và ~てならない có nghĩa gần như giống nhau. しょうがない là thân mật nhất, còn しかたがない trang trọng hơn một chút.
Ví dụ
-
国(くに)の家族(かぞく)に会(あ)いたくてしょうがない。
Kuni no kazoku ni aitakute shō ga nai.
Tôi nhớ gia đình ở quê nhà vô cùng.
-
昨日(きのう)から歯(は)が痛(いた)くてしょうがない。
Kinō kara ha ga itakute shō ga nai.
Từ hôm qua đến giờ tôi đau răng không chịu nổi.
-
試験(しけん)の結果(けっか)が気(き)になってしかたがない。
Shiken no kekka ga ki ni natte shikata ga nai.
Tôi cứ lo lắng mãi về kết quả kỳ thi.
Lỗi thường gặp
- Chỉ dùng với cảm xúc và cảm giác. Các từ chỉ hành động như 食べる hay 走る không hợp.
- Với cảm xúc của người khác, đừng dùng trực tiếp. Hãy nói 会いたがっている hoặc thêm らしい.
Thêm các điểm ngữ pháp
- ばよかった ~ばよかった — lẽ ra nên ~, giá mà đã ~
- ばかりで ~ばかりで — chỉ toàn ~ (và không làm gì khác, sắc thái tiêu cực)
- ばかりでなく ~ばかりでなく — không chỉ ~ mà còn ~
- だけでなく ~だけでなく — không chỉ ~ mà còn ~
- だけど だけど — nhưng, tuy nhiên (thân mật)
- ふりをする ~ふりをする — giả vờ ~
- 一方(いっぽう)だ ~一方だ — cứ ~ mãi theo một hướng
- 一体(いったい) 一体 — rốt cuộc ~ là gì (nhấn mạnh câu hỏi)
- じゃない ~じゃない — chẳng phải ~ sao! (ngạc nhiên hoặc xác nhận)
- か何(なに)か ~か何か — ~ hay gì đó
- 代(か)わりに ~代わりに — thay vì ~, đổi lại ~
- 結局(けっきょく) 結局 — rốt cuộc, cuối cùng
- きり ~きり — chỉ ~; kể từ ~
- っけ ~っけ — là ~ nhỉ? (nhớ lại)
- ことになっている ~ことになっている — quy định hay kế hoạch là ~
- ことは~が ~ことは~が — đúng là ~ nhưng ~
- くせに ~くせに — mặc dù ~ (có ý trách móc)
- も~ば~も A も ~ば B も ~ — cả A lẫn B
Luyện tập ngay trong ứng dụng
Mainichi JLPT biến các điểm ngữ pháp này thành bài kiểm tra hằng ngày và thước đo mức độ sẵn sàng — hoàn toàn miễn phí, không cần đăng ký.